Unión EuropeaGalicia en EuropaTraballo e prácticasLicitacións na UENovas da UEPlan de Recuperación para EuropaResposta europea á COVID-19#EUROXuventude A túa voz en EuropaLigazóns de intereseResposta da UE á Covid-19

10/03/2021

Axudas estatais: novidades e perspectivas dun eido en reformas

Bruxelas, 10 de marzo de 2021- Ó igual que o acontecido en moitas outras áreas, a política de competencia da UE tamén ten que adaptarse ás noves circunstancias impostas pola crise sanitaria. Nos últimos meses, a Comisión Europea tomou medidas que van dende a adopción dun Marco Temporal de Axudas de Estado, que permite ós Estados membros seguir apoiando a economía durante a pandemia, ata a prolongación da validez de certas normas sobre axudas estatais, como é o caso das Directrices sobre axudas rexionais (DAR)

Xa que non se concibe unha recuperación que non sexa ecolóxica, a política de competencia “nunca poderá substituír ás leis medioambientais e ó investimento verde”, tal e como sinalou Margrethe Vestager, comisaria de Competencia. Neste ámbito, será beneficiosa a flexibilización da aplicación do réxime de axudas estatais nas rexións consideradas de transición xusta, que valorarán se transferir unha maior cantidade de recursos procedentes dos fondos estruturais ó seu orzamento designado do Fondo de Transición Xusta.

Nestes momentos nos que Europa xa está pasando da xestión da crise a xestión da recuperación económica, o control das axudas estatais acompañará facilitará a aplicación do Mecanismo de Recuperación e Resiliencia (MRR) Neste sentido, a Comisión Europea ten que orientar ós Estados membros para garantir que os proxectos presentados polos Plans nacionais de recuperación sexan compatibles coa normativa sobre axudas estatais.

Deste xeito, o marco normativo europeo de axudas estatais está sendo obxecto dunha revisión exhaustiva para poder adaptalo ás prioridades da UE, que tras a pandemia se erixen como pilares da recuperación (transición verde, dixitalización...) As partes interesadas reclaman unha maior flexibilidade para poder facer fronte a estes novos retos, polo que, consecuentemente, agárdanse modificacións, pero na maioría dos casos non se sabe exactamente cales, nin en que medida. Para verificar estes datos, en todo caso será preciso agardar a que saían á luz as propostas da Comisión Europea. Moitas delas esperábanse en marzo, pero posiblemente se publiquen con retraso dada a complexidade desta revisión.

A continuación facemos unha recompilación das últimas novidades no eido das axudas estatais:

MARCO TEMPORAL

A Comisión Europea vén de modificar novamente o Marco Temporal de axudas estatais adoptado en marzo de 2020, que permite ós Estados Membros empregar a flexibilidade prevista nas normas sobre axudas estatais para así apoiar á economía durante o brote de COVID-19, facilitando as empresas dispoñan de suficiente liquidez para continuar coa súa actividade durante e unha vez finalizada a crise sanitaria. Entre as modificacións máis importantes atópanse as seguintes:

• Prórroga ata o 31 de decembro de 2021

• Aumento dos límites máximos (duplícanse con respecto ós anteriores)

• Empresas que se dedican á produción primaria de produtos agrícolas: 225 000 de euros

• Empresas no sector da pesca e a acuicultura: 270 000 de euros

• Empresas do resto de sectores: 1,8 millóns de euros

Estas cifras xa teñen en conta os límites coas axudas de minimis (25 000, 30 000 e 200 000, respectivamente) 

• Empresas especialmente afectadas pola pandemia: deben rexistrar un descenso no seu volume de negocios dun 30% durante o período subvencionable con respecto ó mesmo período en 2019. Neste caso o Estado pode contribuír a financiar a parte dos custos fixos das devanditas empresas que non estean cubertos polos seus ingresos, por un importe de ata 10 millóns de euros por empresa (antes eran 3 millóns de euros)

• Conversión de determinados instrumentos reembolsables en subvencións directas ata finais de 2022: dita conversión non poderá superar os novos límites máximos correspondentes ós importes limitados de axuda (225 000 €, 270 000€ e 1,8 millóns €)

Entre as axudas contempladas no Marco Temporal pódense atopar:

• Subvencións directas, vantaxes fiscais selectivas e anticipos, para que as empresas fagan fronte ás súas necesidades urxentes de liquidez.

• Garantías estatais para préstamos concedidos por bancos a empresas: os EEMM poden ofrecer garantías estatais para garantir que os bancos sigan concedendo préstamos ós clientes que os necesiten)

• Préstamos públicos bonificados ás empresas: os EEMM poden conceder ás empresas préstamos con tipos de interese reducidos. Estes préstamos poden axudalas a cubrir necesidades inmediatas de capital circulante e investimento.

MECANISMO DE RECUPERACIÓN E RESILIENCIA

A Comisión Europea publicou nos últimos dous meses varios documentos para guiar ós Estados membros na posta en marcha do MRR e compatibilizala coa normativa existente sobre axudas estais:

• Orientación revisadas para a elaboración dos Plans nacionais de Recuperación: lembran que ós investimentos financiados mediante o MRR aplicaráselle plenamente o marco normativo de axudas estatais. Así, sempre que exista unha axuda a un operador privado, será preciso examinar a súa compatibilidade coas regras europeas de axudas estatais, a non ser que exista unha excepción mediante estas mesmas regras (minimis, exención por categorías...) Tamén sinalan que é bo que o Estado membro proporcione toda a información relevante neste ámbito na redacción dos seus Plan Nacionais de Recuperación e que, en caso de dúbida, contacten coa Comisión.

• Guía técnica sobre a aplicación do principio de “non causar un dano significativo” (DNSH, polas súas siglas en inglés), definido no artigo 17 do Regulamento de taxonomía: o Regulamento do MRR dispón que as medidas incluídas nos Plans Nacionais non deben ocasionar un dano significativo ós obxectivos medioambientais recollidos no Regulamento de taxonomía: i) Mitigación do Cambio Climático; ii) Adaptación ó Cambio Climático; iii) Uso sostible e protección dos recursos hídricos e mariños; iv) Transición a unha economía circular e prevención e reciclaxe de residuos; v) Prevención e control da contaminación; vi) Protección dos ecosistemas sans) Así, a avaliación dos Plans Nacionais ten que garantir que todas e cada unha das medidas comprendidas (cada reforma e cada investimento) respecta este principio. A Comisión Europea non pode permitir unha avaliación positiva do Plan se unha ou máis medidas non o compren, de xeito que os Estados membros deben facilitar unha avaliación individual segundo o principio DNSH para cada medida. Ademais, a Guía inclúe un Anexo con exemplos resoltos de como aplicar a avaliación segundo o principio DNSH.

• Recomendacións sobre axudas estatais en 13 eidos diferentes (hidróxeno, eficiencia enerxética dos edificios, mobilidade sostible...) coa idea de que se poidan presentar dende o primeiro momento proxectos compatibles coa regulación europea.

REVISIÓN DO MARCO NORMATIVO DE AXUDAS ESTATAIS. 

Unha das normas que está sendo revisada son as Directrices sobre axudas estatais de finalidade rexional (DAR), que teñen como finalidade principal a de contribuír ó desenvolvemento económico das rexións europeas, impulsando así o desenvolvemento rexional ó tempo que se garante a igualdade de condicións dos Estados membros. Por iso, resulta fundamental que a Comisión Europea garanta que as diferenzas nas intensidades de axudas que poden conceder as rexións, especialmente nos supostos transfronteirizos, non impliquen diferenzas estremas.

Poderán existir ademais cambios de interese noutras normas, como poden ser as Directrices sobre axudas estatais para a protección do medio ambiente e a enerxía, que se queren adaptar para poder financiar proxectos de descarbonización (transporte, edificios, industria...) e das que se agarda unha maior flexibilidade.

Cabe lembrar que, mentres esta revisión se leva a cabo, moitas das normas que debían expirar a finais de 2020 foron prorrogadas para proporcionar seguridade xurídica:

Prórroga ata finais de 2021

•  Directrices sobre as axudas estatais de finalidade rexional para 2014-2020 (DAR)

• Directrices sobre axudas estatais para promover os investimentos de financiamento de riscos
• Directrices sobre axudas estatais para a protección do medio ambiente e a enerxía

• Comunicación sobre a execución de importantes proxectos de interese común europeo (IPCEI)

• Comunicación relativa á aplicación dos artigos 107 e 108 do Tratado de Funcionamento da Unión Europea ao seguro de crédito á exportación a curto prazo (STEC)

Prórroga ata finais de 2023

•  Regulamento Xeral de Exención por Categorías (RGEC)

• Regulación de minimis

• Directrices sobre axudas estatais para o rescate e a reestruturación de empresas non financeiras en crises

Máis información

Páxina web da Dirección Xeral de Competencia da Comisión Europea (DG COMP)